Từ mô phỏng xe tăng đến năng lực mô phỏng Make in Vietnam
Hệ thống mô phỏng huấn luyện kíp chiến đấu xe tăng T54B/T55 là sản phẩm đầu tiên của Trung tâm Mô hình Mô phỏng, tạo tiền đề cho nhiều hệ thống mô phỏng quân sự của Viettel High Tech sau này.
Đề tài mô phỏng đầu tiên
Năm 2016, Trung tâm Mô hình Mô phỏng, Viettel High Tech được thành lập. Một trong những nhiệm vụ đầu tiên của đơn vị là nghiên cứu, phát triển Hệ thống mô phỏng huấn luyện kíp chiến đấu xe tăng T54B/T55 theo nhu cầu thực tế của Binh chủng Tăng thiết giáp.
Trước đó, công tác huấn luyện chủ yếu được thực hiện trên xe thật. Phương pháp này giúp bộ đội làm quen trực tiếp với khí tài nhưng đồng thời tiêu tốn đáng kể chi phí nhiên liệu, đạn dược và khấu hao trang bị. Binh chủng cũng đã đầu tư một số hệ thống mô phỏng hiện đại từ nước ngoài. Tuy nhiên, các hệ thống này có giá thành cao, việc sửa chữa phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài và nội dung bài tập chưa hoàn toàn phù hợp với giáo trình huấn luyện trong nước.
Trong biên chế lực lượng tăng thiết giáp hiện nay, xe tăng T54B/T55 vẫn giữ vai trò quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu. Do đó, nhu cầu về một hệ thống mô phỏng hiện đại, bám sát thực tế huấn luyện và do Việt Nam hoàn toàn làm chủ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Khi bắt tay vào thực hiện đề tài, những kỹ sư trẻ của Trung tâm Mô hình Mô phỏng gần như chưa có kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Nhưng cũng chính trong giai đoạn đó, khẩu hiệu “Đã ra quân là đánh thắng” của Binh chủng Tăng thiết giáp trở thành động lực để họ quyết tâm chinh phục một lĩnh vực công nghệ hoàn toàn mới.
Không chỉ hướng tới việc tạo ra một sản phẩm cụ thể, nhóm nghiên cứu còn đặt mục tiêu làm chủ những công nghệ nền tảng cho toàn bộ lĩnh vực mô phỏng quân sự. Trong đó, có công nghệ lõi tính toán chuyển động thời gian thực và xây dựng nền tảng công nghệ mô phỏng khí tài, làm chủ cơ cấu chuyển động 6 bậc tự do. Hệ thống mô phỏng đạt mức độ chân thực cao so với xe thật, từ cấu hình, bố trí trang thiết bị, cơ cấu vận hành và hoạt động của xe đến quá trình thao tác chiến đấu.
Đồng chí Cao Xuân Sáng, Chủ nhiệm đề tài (nay là Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý chiến trường thông minh), nhớ lại: “Trong giai đoạn đầu, chúng tôi cần tìm hiểu và làm chủ công nghệ mô hình hóa tính toán mô phỏng thời gian thực chuyển động của xe tăng. Bản chất đây là mô hình động lực học nên phải xây dựng các phương trình mô tả chính xác hoạt động của phương tiện. Xe tăng sử dụng bánh xích với nhiều cơ cấu liên kết phức tạp nên việc xây dựng mô hình toán là thách thức rất lớn”.
Thuần thục trên thao trường ảo, vững vàng trên thao trường thực
Sau nhiều năm nghiên cứu và hoàn thiện, Hệ thống mô phỏng huấn luyện kíp chiến đấu xe tăng T54B/T55 được đưa vào sử dụng tại các đơn vị tăng thiết giáp.
Thiếu tá Vương Tài Anh, Đại đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn 201, Binh chủng Tăng - Thiết giáp nhận xét rằng: “Quá trình sử dụng cho thấy hệ thống có nhiều ưu điểm. Thứ nhất, mô phỏng toàn bộ quá trình sử dụng cũng như là điều khiển của các thành viên kíp xe ở trong xe thực. Thứ hai, thực hiện các nội dung huấn luyện trên mô phỏng tiết kiệm nhiên liệu, vật liệu cũng như là thời gian để triển khai công tác tổ chức, huấn luyện cũng như thực hành sử dụng vũ khí trang bị. Thứ ba, chúng tôi có thể giảm thiểu tối đa việc ảnh hưởng tuổi thọ với những trang bị thực tế ở trên xe”.
Đặc biệt, hệ thống được thiết kế bám sát địa hình, môi trường thực tế trong nước cùng 36 bài tập được xây dựng trên cơ sở các tài liệu huấn luyện của lực lượng tăng thiết giáp do Bộ Tổng Tham mưu phê duyệt. Hệ thống cũng cho phép kết nối đồng bộ ba thiết bị trong cùng một bài tập để huấn luyện hiệp đồng giữa các kíp chiến đấu.
Nhờ làm chủ công nghệ, Viettel High Tech có thể nhanh chóng điều chỉnh phần mềm và bổ sung các tính năng mới theo yêu cầu thực tế từ đơn vị sử dụng. Đây là lợi thế quan trọng so với các hệ thống nhập khẩu vốn phụ thuộc vào nhà sản xuất nước ngoài.
Đến nay, 39 hệ thống đã được bàn giao cho 13 nhà trường và đơn vị chiến đấu trong toàn quân, đáp ứng nhu cầu huấn luyện cho kíp chiến đấu. Đồng thời, hệ thống cung cấp góc nhìn trực quan cho giáo viên, cán bộ huấn luyện trong quá trình theo dõi, đánh giá kết quả học tập của học viên.
Với giá thành chỉ bằng khoảng 60% so với các hệ thống tương đương từ nước ngoài, sản phẩm được đánh giá giúp tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng cho ngân sách quốc phòng, đồng thời giảm đáng kể thời gian chuẩn bị và chi phí huấn luyện.
